Từ Sơn La đến Panama: Câu chuyện phía sau ly cà phê của Trần Đức Thắng tại World Brewers Cup 2026

Trong thế giới thi đấu cà phê đặc sản, việc lựa chọn hạt cà phê không chỉ là câu chuyện về chất lượng. Đó còn là tuyên ngôn về bản sắc, triết lý và điều mà người thi đấu muốn kể với thế giới.

Tại hành trình chuẩn bị cho World Brewers Cup 2026, đại diện Việt Nam Trần Đức Thắng đã lựa chọn một hướng đi đầy thú vị: kết hợp hai vùng đất cách nhau hơn 17.000 km – Sơn La (Việt Nam) và Volcán, Chiriquí (Panama) – trong cùng một câu chuyện về cà phê.

Một blend mang tính đối thoại giữa hai thế giới

Theo thông tin trong phần chuẩn bị cuộc thi, blend mà Thắng sử dụng gồm:

• Geisha Natural – Flying Pumas, Panama
• Catimor Natural – Sơn La, Việt Nam

Điều đặc biệt là đây không phải sự kết hợp giữa một loại cà phê nổi tiếng và một loại cà phê "phụ trợ". Thay vào đó, đây là cuộc đối thoại giữa hai nền cà phê đang ở những vị thế khác nhau trên bản đồ specialty coffee thế giới.

Flying Pumas – biểu tượng của Geisha Panama

Flying Pumas nằm tại vùng Volcán, tỉnh Chiriquí, Panama.

Trang trại sở hữu nhiều điều kiện lý tưởng:

• Độ cao trung bình khoảng 1.800–2.100 mét
• Đất núi lửa giàu khoáng chất từ núi lửa Barú
• Khí hậu mát mẻ quanh năm
• Biên độ nhiệt ngày đêm lớn

Khoảng 80% sản lượng của trang trại là giống Geisha, giống cà phê nổi tiếng nhất thế giới hiện nay với các đặc tính:

• Hương hoa nhài
• Cam bergamot
• Trái cây nhiệt đới
• Cấu trúc acid thanh thoát
• Hậu vị kéo dài

Geisha Panama từ lâu đã trở thành biểu tượng của phân khúc cà phê siêu cao cấp, thường xuyên xuất hiện trong các cuộc thi quốc tế và các phiên đấu giá kỷ lục.

Sơn La – đại diện cho một Việt Nam mới

Điều khiến nhiều người bất ngờ hơn chính là thành phần thứ hai trong blend.

Thắng lựa chọn Catimor Natural từ Sơn La.

Trong nhiều năm, Catimor thường bị đánh giá thấp trong giới specialty coffee quốc tế. Tuy nhiên vài năm gần đây, cùng với sự phát triển của các dự án chất lượng cao tại Tây Bắc, cách nhìn đó đang dần thay đổi.

Sơn La hiện là một trong những vùng Arabica lớn nhất Việt Nam với:

• Độ cao 800–1.200 mét
• Khí hậu núi cao mát mẻ
• Chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn
• Điều kiện thuận lợi để phát triển độ ngọt và cấu trúc cân bằng

Đặc biệt, ngày càng nhiều nông hộ và đơn vị sản xuất tại Sơn La áp dụng:

• Thu hái chín chọn lọc
• Natural process
• Honey process
• Experimental fermentation

Nhờ vậy, chất lượng Arabica Sơn La đã có những bước tiến rất lớn trong vài năm qua.

Vì sao lại là Geisha và Catimor?

Đây có lẽ là điểm thú vị nhất trong câu chuyện.

Geisha Panama mang đến:

• Hương thơm nổi bật
• Sự phức hợp
• Tính biểu cảm cao

Trong khi đó Catimor Sơn La lại đóng góp:

• Độ ngọt
• Cấu trúc thân vị
• Sự cân bằng
• Dấu ấn Việt Nam

Thay vì trình diễn một ly Geisha hoàn hảo giống hàng trăm thí sinh khác trên thế giới, lựa chọn của Thắng cho thấy một tư duy khác:

Việt Nam không chỉ là nơi sản xuất cà phê.

Việt Nam có thể đóng góp vào cuộc đối thoại toàn cầu về chất lượng và hương vị.

Một câu chuyện lớn hơn cuộc thi

Nếu nhìn rộng hơn, đây là hình ảnh thu nhỏ của sự chuyển dịch đang diễn ra trong ngành cà phê Việt Nam.

Trong nhiều thập kỷ, Việt Nam được biết đến chủ yếu với Robusta sản lượng lớn.

Ngày nay, thế giới bắt đầu chú ý nhiều hơn đến:

• Arabica Sơn La
• Arabica Quảng Trị
• Arabica Khe Sanh
• Fine Robusta Tây Nguyên
• Các dự án chế biến thực nghiệm

Việc một đại diện Việt Nam mang Catimor Sơn La lên sân khấu World Brewers Cup không đơn thuần là lựa chọn nguyên liệu.

Đó là lời khẳng định rằng những vùng trồng của Việt Nam hoàn toàn có thể đứng cạnh những cái tên danh tiếng nhất thế giới.

Thông điệp đáng nhớ

Trong phần giới thiệu về cuộc thi, Thắng chia sẻ:

"I believe there is no perfect coffee for everything. Only the coffee that best fits what you want to express."

(Tôi tin rằng không có loại cà phê hoàn hảo cho mọi mục đích. Chỉ có loại cà phê phù hợp nhất với điều bạn muốn truyền tải.)

Có lẽ đó cũng chính là tinh thần của blend này.

Không phải ly cà phê đắt nhất.

Không phải giống cà phê hiếm nhất.

Mà là ly cà phê kể được một câu chuyện có ý nghĩa.

Một câu chuyện nối liền núi lửa Panama với núi rừng Sơn La.

Một câu chuyện cho thấy cà phê Việt Nam đang từng bước bước ra thế giới bằng chất lượng, bản sắc và sự tự tin của chính mình.

Thông tin nhanh về blend thi đấu

Nguồn tham khảo: Hồ sơ trang trại Flying Pumas, tài liệu chuẩn bị World Brewers Cup 2026 của Trần Đức Thắng, thông tin vùng trồng Arabica Sơn La.